Loduwikus
Hoeveel licht geeft een lamp



Lamp en licht horen bij elkaar, maar hoeveel licht geeft een lamp? Die vraag wordt vaak gesteld bij de aanschaf van led- en spaarlampen. De vervanging van de gloeilamp, één op één met een led- of spaarlamp, is qua lichtopbrengst niet altijd naar tevredenheid. Hoeveel lumen licht is vergelijkbaar met een gloeilamp? Op de gloeilamp staat immers alleen het aantal watt genoemd. Een lamp in huis heeft niet alleen als doel sfeer te creëren, aan een leeslamp worden andere eisen gesteld dan aan een lampje naast het bed.


Soorten lampen

Er zijn veel soorten lampen die de mens gebruikt. Sfeerlampen in huis werken op een andere manier dan stadionverlichting of straatlampen. Infraroodlampen geven, voor het menselijk oog, geen zichtbaar licht. UV-lampen hebben een kurend effect op materialen. Het hoofddoel van licht in huis is om iets te kunnen zien. Tijdens het lezen of gezellig zitten in de woonkamer worden verschillende lampen gebruikt.

-
Gloeilampen
Het licht van de gloeilamp kwam na dat van de olielamp en kaarslicht. De eerste gloeilampen hadden een kooldraad die warm goudgeel licht afgaf. De kwaliteit van de gloeidraad werd al snel verbeterd waardoor de lichtopbrengst significant toenam. Naderhand komt daar de neonverlichting bij en iets later de gasontladingslamp. De lichtopbrengst van deze lampen is enorm veel meer ten opzichte van de gloeilamp, gasontladingslampen evenaren het zonlicht en daar nog aan voorbij.

Als sfeerverlichting heeft de gloeilamp lang standgehouden. Veel verschillende lampen zijn het resultaat van al die verschillende verlichtingstoepassingen. Kerst- en feestverlichting of als leeslamp: overal hebben we licht bij nodig. De lichtsterkte van de gloeilamp hangt samen met het stroomverbruik, een 100 watt lamp heeft meer lichtopbrengst dan een 40 watt gloeilamp. Het glas van de gloeilamp speelt ook een rol in het soort licht dat een gloeilamp afgeeft. Melkglas geeft diffuus licht, dat glas kan ook gekleurd zijn. Bij een lamp met blank glas is de gloeidraad door het glas heen te zien, die lamp wordt gebruikt omdat de lampenkap dan de kleur en de spreiding van het licht bepaalt.

-
Spaarlampen
Spaarlampen zijn neonlampen die minder stroom verbruiken dan gloeilampen met dezelfde lichtopbrengst. Een spaarlamp heeft geen gloeidraad meer, het licht komt tot stand door een elektrische ontlading; een soort bliksemschicht door de lamp heen. Een wit poeder aan de binnenkant van het glas laat wit licht zien, zonder dat poeder zou alleen de lichtboog in het glas te zien zijn. Een spaarlamp heeft net als een tl-lamp een elektrische starter nodig om te branden. Deze starter geeft een hoge stroompuls zodat de lichtboog tot stand komt. In de lamp zit neongas die de elektrische puls geleiden kan, daar komt de naam neonverlichting vandaan. Als de lichtschakelaar bediend wordt duurt het iets minder dan een seconde voordat de lamp aangaat, de SL-lamp zal ook even moeten branden voordat deze goed licht geeft.

- Led-lampen

De kleinste en meest besparende lamp is de led-lamp. Led is een afkorting voor 'light emitting diode', een elektronische component die als doel heeft de elektrische stroom maar in één richting door te laten. Begin 20ste eeuw werd ontdekt dat deze diode licht kan geven. Het heeft nagenoeg 100 jaar geduurd voordat er een led werd ontwikkeld die wit licht geeft. Het stroomverbruik, qua lichtopbrengst, is erg laag te noemen tegenover de spaar- en gloeilamp. Door de menging van kleuren, rood, groen en blauw, is het mogelijk alle kleuren licht te maken. Zodoende wordt de led ook gebruikt als tv-scherm.

In huis geeft een led-lamp een heel ander licht dan de gloei- en spaarlamp. De ontwikkeling van de led-lamp als sfeerverlichting staat niet stil. Een extra dimensie van led-verlichting in huis zijn de kleurlampen, met de gloei- en spaarlampen was die mogelijkheid er niet.


Lichtopbrengst en kleur
De lichtstroom heeft als eenheid lumen (lm), lichtsterkte in candela (cd). Deze eenheden zeggen niks over de kleur van het licht, de kleur van licht wordt aangegeven in Kelvin (K, kleurtemperatuur) of CRI (color rendering index). De kleurtemperatuur loopt van rood tot blauw, 1800K tot 16000K.


Welke waarden heeft een gloeilamp

In welk opzicht zijn lichtsterkte en kleur te vergelijken met de verschillende lampen? De lichtkleur van een 100 watt gloeilamp is ±2700 K met een lichtsterkte van ±1200 lm, de lichtkleur van een flame-lamp is ±2200 K. Deze waarden van een gloeilamp zijn qua lichtbeleving bij de mensen bekend, bij spaar- en led-lampen worden deze specificaties op de verpakking vermeld. Op de verpakking staat ook de stralingshoek van het licht vermeld, deze stralingshoek is afgeleid van een 360° cirkel, een normale gloeilamp heeft een stralingshoek van 360°.



Watt Gloeilamp
Lumen
Kleur temp.
Watt LED-lamp
15 Watt
90 - 150
2200 - 2700
1 - 2 Watt
25 Watt
200 - 300
2200 - 2700
3 - 4 Watt
40 Watt
400 - 500
2200 - 2700
6 - 8 Watt
60 Watt
700 - 800
2200 - 2700
5 - 10 Watt
75 Watt
900 - 1100
2200 - 2700
11 - 16 Watt
100 Watt
1200 - 1340
2200 - 2700
16 - 20 Watt
150 Watt
2160
18 - 28 Watt
200 Watt
3040
30 Watt



Stroomverbruik gekleurd en wit led-licht
Led-lampen zijn in stroomverbruik niet even consequent, dat heeft met de kleur van het licht te maken. Rood licht heeft 1,7 tot 1,9 volt nodig en blauw licht 2,8 tot 4,6 volt. Wit led-licht is een blauwe led-lamp met een fluorescerende laag die geel licht afgeeft, deze kleurmenging wordt als wit ervaren.






ALGEMEEN
Artikel-site over techniek,wetenschap, geschiedenis en stellingen. Ervaringen en meningen van eigen hand die uitgeschreven worden en gepubliceerd.

Auteursrecht: Deze artikelen zijn auteursrechtelijk beschermd. Niets uit deze uitgaven mag worden gebruikt zonder toestemming vooraf.

Zie artikel bronnen









DE INSPIRATIE

Hoe, wat en waarom

De informatie op de verpakking van LED-lampen was niet voldoende om te begrijpen welke lamp ik daarmee kon vervangen in huis.

Loduwikus